Belvedere Logo foto
sitemap  print
Project Beheers- en ontwikkelingsperspectief Langstraat
bijgewerkt op 13 mei 2005
Planning:van 1 januari 2001 t/m 1 mei 2003
Projectfase:afgerond, vervolgprojecten en uitvoering opgestart
Thema's:Landelijk gebied, Water
Cultuur-historisch
fenomeen:
Archeologisch
Historisch geografisch
Geografische
ligging:
Gemeente Waalwijk, onderdeel van Belvedere-gebied Langstraat
Provincie:Noord-Brabant
Belvedere ID:2000-028

Gerelateerde RO-dossiers:
Bouwen in het buitengebied
Waterberging en beheer

terug naar bovenHet project

Samenvatting
Voor Belvedere-gebied De Langstraat bestond geen integrale toekomstvisie. Daardoor stond de toekomst van dit unieke historische slagenlandschap onder druk. Cultuurhistorische waarden bleken in de praktijk vaak het onderspit te delven. Met de resultaten van dit project - een beheers- en ontwikkelingsvisie voor De Langstraat - heeft cultuurhistorie een belangrijke plaats gekregen in de ruimtelijke afwegingen voor het gebied.

Aanleiding
De Langstraat is een uniek veenweidegebied ten westen van Waalwijk dat ontstond in de elfde eeuw. Er zijn weinig gebieden in Nederland waarvan de ontwikkelingsgeschiedenis zo dynamisch is geweest, terwijl er nog minder gebieden zijn waar alle ontwikkelingsstadia nog in het landschap zijn te zien.
De Langstraat bestaat uit een langgerekt oost-west georiënteerd gebied. Dit historische `slagenlandschap` is grotendeels nog intact. Smalle en diepe percelen grasland zijn voorzien van nauwe sloten met een randbegroeiing van elzen en wilgen. Aan de zuidrand gaan de laagveenontginningen over in hoger gelegen heideontginningen. Smalle en langgerekte lintbebouwing kenmerken de stedenbouwkundige structuur. Opvallend zijn verder de eendenkooien en de Winterdijk.
De toekomst van het gebied wordt bedreigd door allerlei (sluipende) ruimtelijke ontwikkelingen. Belangrijkste oorzaak daarvoor is dat er voor het gebied geen toekomstvisie bestaat. Met name de unieke cultuurhistorische waarden blijken in de praktijk vaak het onderspit te delven bij ruimtelijke beslissingen.

Opgave
De provincie Noord-Brabant en Staatsbosbeheer - die een groot deel van het gebied beheert - hebben laten onderzoeken hoe de cultuurhistorische waarden (mede)sturend kunnen zijn voor de ontwikkeling van het gebied.

Werkwijze
Gekozen is voor het opstellen van een (integrale) beheers- en ontwikkelingsvisie voor het hele gebied, waarvoor de cultuurhistorische waarden het uitgangspunt vormden.
Het project is gericht geweest op inhoudelijke verkenning en het totstandbrengen van een visievormend plan. Tijdens het proces is het belang van samenwerking met de betrokken belangengroepen in het gebied groter geworden, met name om draagvlak te genereren en/of weerstand bij met name ondernemers en agrariërs weg te nemen.
Die betrokkenheid is vormgegeven door de belangengroepen een plek in de begeleidingscommissie te geven, en door de toekomstvisie voor de landbouw te laten opstellen door ZLTO-advies, een organisatie die nauw gelieerd is aan de Brabantse landbouworganisatie. ZLTO-advies had zitting in het projectteam, dat gezamenlijk het eindrapport heeft opgesteld. 

Resultaat
Het resultaat van het project is een gedragen totaalvisie voor het gebied, waarin ook belangen als water, wonen en landbouw een duidelijke stem hebben gekregen, met als horizon 2015. De resultaten worden meegenomen in andere plannen.
De visie bevat een lijst met concrete projectvoorstellen en bijbehorende trekkers. Het gaat om bijvoorbeeld het aanpassen van de provinciale natuurdoeltypenkaart, de aanleg van recreatieve voorzieningen, landschapsherstel, het saneren en/of verplaatsen van grootschalige niet passende bedrijvigheid, etc. De visie bevat ook aanbevelingen voor uitbreiding van bestaande lintbebouwing en een toekomstperspectief voor de landbouw (waaronder glastuinbouw).

De visie betekent niet dat het gebied op slot moet; wel dat er op basis van cultuurhistorie toekomstperspectieven zijn geschetst voor ondermeer landbouw, waterbeheer en woningbouw. Soms betekent het dat bepaalde vormen van grondgebruik zich alleen op bepaalde plekken verder kunnen ontwikkelen, soms dat er aan ontwikkeling randvoorwaarden worden gesteld.

Het Belvedere-project Knopen aan de Winterdijk is een vervolgproject. Het gaat hierbij om onderzoek naar de mogelijkheden voor behoud van cultuurhistorische waarden door herontwikkeling van de kruispunten van voormalige vaarten met de Winterdijk.

terug naar bovenBetrokken partijen
Initiatiefnemers / opdrachtgevers
Provincie Noord-Brabant
Staatsbosbeheer

Uitvoerders
Oranjewoud
Strootman Landschapsarchitecten
Zuidelijk Land- en Tuinbouworganisatie ZLTO

Betrokken partijen
Gemeente Waalwijk
Hoogheemraadschap West-Brabant

terug naar bovenLeermomenten / succesfactoren
Er is tijdens het traject sterker ingezet op communicatie met de streek dan oorspronkelijk voorzien. Met name agrariërs waren bang dat de aandacht voor cultuurhistorie de ontwikkelingsmogelijkheden voor hun bedrijf zou beperken. De betrokkenheid van de landbouwsector is ondermeer vormgegeven door ZLTO-Advies als uitvoerder te betrekken bij het advies en in de visie ook een toekomstperspectief op te nemen voor de landbouwsector.

terug naar bovenAanvullende informatie
Publicaties eindproduct
Van het project is een eindrapport verschenen (zie onder).

Contactpersonen
Mevrouw M. de Deugd, Provincie Noord-Brabant, 073-6808684

Gerelateerde bibliotheek bestanden:
Lange Lijnen in een gelaagd landschap


afbeelding: historische kaartbeeld. Bron: provincie Noord-Brabant

afbeelding: huidig kaartbeeld omstreeks 2000. Bron: provincie Noord-Brabant

afbeelding: Mogelijk toekomstig kaartbeeld. Bron: provincie Noord-Brabant

Home . Voorbeeldprojecten . Overzicht projecten

Project Beheers- en ontwikkelingsperspectief Langstraat
bijgewerkt op 13 mei 2005
Planning:van 1 januari 2001 t/m 1 mei 2003
Projectfase:afgerond, vervolgprojecten en uitvoering opgestart
Thema's:Landelijk gebied, Water
Cultuur-historisch
fenomeen:
Archeologisch
Historisch geografisch
Geografische
ligging:
Gemeente Waalwijk, onderdeel van Belvedere-gebied Langstraat
Provincie:Noord-Brabant
Belvedere ID:2000-028

Gerelateerde RO-dossiers:
Bouwen in het buitengebied
Waterberging en beheer

terug naar bovenHet project

Samenvatting
Voor Belvedere-gebied De Langstraat bestond geen integrale toekomstvisie. Daardoor stond de toekomst van dit unieke historische slagenlandschap onder druk. Cultuurhistorische waarden bleken in de praktijk vaak het onderspit te delven. Met de resultaten van dit project - een beheers- en ontwikkelingsvisie voor De Langstraat - heeft cultuurhistorie een belangrijke plaats gekregen in de ruimtelijke afwegingen voor het gebied.

Aanleiding
De Langstraat is een uniek veenweidegebied ten westen van Waalwijk dat ontstond in de elfde eeuw. Er zijn weinig gebieden in Nederland waarvan de ontwikkelingsgeschiedenis zo dynamisch is geweest, terwijl er nog minder gebieden zijn waar alle ontwikkelingsstadia nog in het landschap zijn te zien.
De Langstraat bestaat uit een langgerekt oost-west georiënteerd gebied. Dit historische `slagenlandschap` is grotendeels nog intact. Smalle en diepe percelen grasland zijn voorzien van nauwe sloten met een randbegroeiing van elzen en wilgen. Aan de zuidrand gaan de laagveenontginningen over in hoger gelegen heideontginningen. Smalle en langgerekte lintbebouwing kenmerken de stedenbouwkundige structuur. Opvallend zijn verder de eendenkooien en de Winterdijk.
De toekomst van het gebied wordt bedreigd door allerlei (sluipende) ruimtelijke ontwikkelingen. Belangrijkste oorzaak daarvoor is dat er voor het gebied geen toekomstvisie bestaat. Met name de unieke cultuurhistorische waarden blijken in de praktijk vaak het onderspit te delven bij ruimtelijke beslissingen.

Opgave
De provincie Noord-Brabant en Staatsbosbeheer - die een groot deel van het gebied beheert - hebben laten onderzoeken hoe de cultuurhistorische waarden (mede)sturend kunnen zijn voor de ontwikkeling van het gebied.

Werkwijze
Gekozen is voor het opstellen van een (integrale) beheers- en ontwikkelingsvisie voor het hele gebied, waarvoor de cultuurhistorische waarden het uitgangspunt vormden.
Het project is gericht geweest op inhoudelijke verkenning en het totstandbrengen van een visievormend plan. Tijdens het proces is het belang van samenwerking met de betrokken belangengroepen in het gebied groter geworden, met name om draagvlak te genereren en/of weerstand bij met name ondernemers en agrariërs weg te nemen.
Die betrokkenheid is vormgegeven door de belangengroepen een plek in de begeleidingscommissie te geven, en door de toekomstvisie voor de landbouw te laten opstellen door ZLTO-advies, een organisatie die nauw gelieerd is aan de Brabantse landbouworganisatie. ZLTO-advies had zitting in het projectteam, dat gezamenlijk het eindrapport heeft opgesteld. 

Resultaat
Het resultaat van het project is een gedragen totaalvisie voor het gebied, waarin ook belangen als water, wonen en landbouw een duidelijke stem hebben gekregen, met als horizon 2015. De resultaten worden meegenomen in andere plannen.
De visie bevat een lijst met concrete projectvoorstellen en bijbehorende trekkers. Het gaat om bijvoorbeeld het aanpassen van de provinciale natuurdoeltypenkaart, de aanleg van recreatieve voorzieningen, landschapsherstel, het saneren en/of verplaatsen van grootschalige niet passende bedrijvigheid, etc. De visie bevat ook aanbevelingen voor uitbreiding van bestaande lintbebouwing en een toekomstperspectief voor de landbouw (waaronder glastuinbouw).

De visie betekent niet dat het gebied op slot moet; wel dat er op basis van cultuurhistorie toekomstperspectieven zijn geschetst voor ondermeer landbouw, waterbeheer en woningbouw. Soms betekent het dat bepaalde vormen van grondgebruik zich alleen op bepaalde plekken verder kunnen ontwikkelen, soms dat er aan ontwikkeling randvoorwaarden worden gesteld.

Het Belvedere-project Knopen aan de Winterdijk is een vervolgproject. Het gaat hierbij om onderzoek naar de mogelijkheden voor behoud van cultuurhistorische waarden door herontwikkeling van de kruispunten van voormalige vaarten met de Winterdijk.

terug naar bovenBetrokken partijen
Initiatiefnemers / opdrachtgevers
Provincie Noord-Brabant
Staatsbosbeheer

Uitvoerders
Oranjewoud
Strootman Landschapsarchitecten
Zuidelijk Land- en Tuinbouworganisatie ZLTO

Betrokken partijen
Gemeente Waalwijk
Hoogheemraadschap West-Brabant

terug naar bovenLeermomenten / succesfactoren
Er is tijdens het traject sterker ingezet op communicatie met de streek dan oorspronkelijk voorzien. Met name agrariërs waren bang dat de aandacht voor cultuurhistorie de ontwikkelingsmogelijkheden voor hun bedrijf zou beperken. De betrokkenheid van de landbouwsector is ondermeer vormgegeven door ZLTO-Advies als uitvoerder te betrekken bij het advies en in de visie ook een toekomstperspectief op te nemen voor de landbouwsector.

terug naar bovenAanvullende informatie
Publicaties eindproduct
Van het project is een eindrapport verschenen (zie onder).

Contactpersonen
Mevrouw M. de Deugd, Provincie Noord-Brabant, 073-6808684

Gerelateerde bibliotheek bestanden:
Lange Lijnen in een gelaagd landschap