Home . Voorbeeldprojecten . Overzicht projecten
Project Streekeigen bouwen Noordwest-Overijssel en Vechtstreek
| bijgewerkt op 19 januari 2005 |
| Planning: | van 1 oktober 2001 t/m 1 oktober 2003 | | Projectfase: | Afgerond | | Thema: | Landelijk gebied | Cultuur-historisch
fenomeen: | (steden)bouwkundig
| Geografische
ligging: | Noordwest-Overijssel en Vechtstreek | | Provincie: | Overijssel
| | Belvedere ID: | website12 |
Gerelateerde RO-dossiers:
 Het project
Stimuland heeft met Het Oversticht van 1998 tot 2001 een project uitgevoerd met de doelstelling het stimuleren van agrarische bebouwing met streekeigen kenmerken in de projectgebieden. Het project bestond uit innovatieve plannen (nieuwbouw en grote verbouwingen) en conservering (van CH elementen op erven).
Aanleiding
Agrariërs tonen steeds meer belangstelling voor het behoud van het streekeigene. Ze verdiepen zich vaker in de historie van de streek en de bijbehorende bebouwing. Ook verfraaiing van het landschap en de boerenerven is daarbij belangrijk. Dit heeft ongetwijfeld te maken met verbreding van agrarische bedrijven richting toerisme en agrarisch natuurbeheer. Opgeruimde boerenerven en versterking van de cultuurhistorie in de streek is ook een goede PR voor de land- en tuinbouw.
Problematiek/opgave
Stimuland heeft samen met Het Oversticht bekeken hoe het herstel van bestaande boerderijen en erven en het benutten van streekeigen kenmerken bij ingrijpende verbouw- of nieuwbouwprojecten in het projectgebied kon worden gerealiseerd.
Werkwijze
Het project is opgedeeld in twee deelprojecten:
1: conservering - het aanpassen / herstellen van bestaande agrarische bebouwing.
2: innovatie - het toevoegen van streekeigen kenmerken aan nieuwbouw of ingrijpende verbouw van bestaande gebouwen ten behoeve van andere functies.
Voor deze projecten zijn de volgende stappen doorlopen:
- Opstellen beeldkwaliteitplannen. Eerst zijn door Het Oversticht streekeigen karakteristieken bepaald. Deze zijn uitgebracht in de eerste brochure (zie publicaties eindproduct).
- Hierna werden voor ondernemers uit het projectgebied voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd. Er zijn 2 voorlichtingsbijeenkomsten geweest (een in het gebied Noordwest-Overijssel en een in het gebied Vecht-Regge). De invulling was als volgt: een diapresentatie met uitleg over streekeigen kenmerken met voorbeelden uit het gebied (korte samenvatting eigenlijk van de eerste brochure die ook ter plaatse is uitgereikt) door het Oversticht en een toelichting op het project (subsidies, voorwaarden, aanvragen, e.d.) door Stimuland.
- Vervolgens konden plannen worden ingediend door agrariërs.
- Hierna zijn de indieners allemaal uitgenodigd voor een individueel gesprek (o.l.v. Oversticht en Stimuland) om aan te geven of het project eventueel kans van slagen had en om aan te geven hoe de verdere uitwerking ingediend moest worden (het opstellen van een Plan van Aanpak door bijvoorbeeld een architect of aannemer). Sommige projecten kregen veel begeleiding. De toegezegde stimuleringsbijdragen werden uitbetaald op basis van ingediende facturen vóór de sluitingsdatum van het project.
- De plannen werden beoordeeld door een beoordelingscommissie. Hierin waren de Provincie Overijssel, gemeente Steenwijk, Het Oversticht, Stimuland, GLTO en een bouwbedrijf vertegenwoordigd.
- Bij de eerste beoordelingsronde bleken de innovatieve plannen niet innovatief genoeg. Daarom werd er een prijsvraag uitgeschreven voor architecten. Van zes projecten zijn de ontwerpen in de tweede brochure gepubliceerd. Door de extra kosten van streekeigen bouwen en de soms lastige vergunningverlening, bleek de verwezenlijking van de ontwerpen moeilijker in praktijk te brengen dan oorspronkelijk werd verwacht.
- Tenslotte werd er een bijeenkomst georganiseerd ter afsluiting van het project, waarbij de tweede brochure is gepresenteerd.
Bij conservering werden herstelwerkzaamheden uitgevoerd op de volgende gebieden;
- kleurgebruik (luiken, deuren, kozijnen)
- gevelaanpassingen (luiken, ramen, architectonische details - bijvoorbeeld een ulebord)
- aanpassen bijgebouwen (hooiberg, bakhuis, schuurtjes)
- verbouwingen van beperkte omvang
Een van de twee gerealiseerde innovatieve projecten is de nieuwe werktuigberging op het boerenbedrijf van Pastink in Den Ham. Hierin zitten de volgende streekeigen kenmerken:
- houten draagconstructie,
- verschillende vlakken in de gevel,
- combinatie van steen en hout.
Pastink heeft voor de streekeigen bouwwijze gekozen omdat dit wat toevoegt aan de beleving van de gasten op zijn boerderijcamping. Het ontwerp is gemaakt door Schipperdouwearchitectuur uit Wierden. Resultaat is een schuur bestaande uit losse elementen, een flexibele opbouw, transparant, betrokken bij het landschap, samenspel met camping, combinaties van steen en hout, eenheid op het erf. Het gebruikte hout is afkomstig uit de Reggevallei, waar eiken gekapt werden vanwege een ruilverkaveling. Eind 2001 was de schuur gereed. Op dit moment worden er vakantiehuisjes gerealiseerd in de schuur.
Resultaat
- In totaal leverden 65 agrariërs plannen in voor dit project. Daarvan zijn 22 conservatieve plannen uitgevoerd. Zes agrariërs zijn verder gegaan met de innovatieve plannen die ze hadden - hiervan zijn er uiteindelijk twee uitgevoerd.
- Belangrijkste knelpunten bij innovatieve projecten: financiering door deelnemers en verkrijgen van vergunningen. Ook bleek meer begeleiding meer tijd te kosten dan van tevoren ingeschat.
- De beeldkwaliteitplannen opgesteld door Het Oversticht bleken onmisbaar voor de uitvoering.
- De eerste innovatieve plannen van agrariërs bleken niet innovatief genoeg. Door architecten met behulp van een prijsvraag te betrekken loste het probleem gedeeltelijk op.
- Helaas werd de financiële haalbaarheid soms uit het oog verloren waardoor projecten uiteindelijk niet konden worden uitgevoerd. Architecten gaven te kennen dat bouwen met streekeigen kenmerken niet duurder hoeft te zijn.
- Deelname aan het project had een te vrijblijvend karakter, waardoor projecten soms niet werden uitgevoerd.
Betrokken partijen
Initiatiefnemers / opdrachtgevers
Uitvoerders
Betrokken partijen
Leermomenten / succesfactoren
Aanbevelingen voor vervolg:
- Meer kennisoverdracht en bewustwording noodzakelijk;
- Projecten opzetten voor en gebied of gemeente; nadeel hier was dat het projectgebied zo groot was. Hierdoor vond er minder uitwisseling plaats tussen (mogelijke) deelnemers - het (gewenste) olievlekeffect bleef uit;
- Gemeenten bestuurlijk meer betrekken;
- Duidelijke criteria opstellen voor de plannen;
- Financiële haalbaarheid niet uit het oog verliezen.
Aanvullende informatie
Publicaties eindproduct
Brochures Agrarische bebouwing met streekeigen kenmerken, twee delen;
1. Karakteristiek van de agrarische bebouwing in Noordwest-Overijssel en de Vechtstreek (niet meer verkrijgbaar)
2. Ervaringen in Noordwest-Overijssel en de Vechtstreek (op te vragen bij Stimuland en Het Oversticht)
Websites/links
www.stimuland.nl
www.oversticht.nl
Contactpersonen
Lucie Otten, Stimuland, 0529 47 81 80, info@stimuland.nl |
