Project Kerkepaden Zieuwent, kerkdorp in de Achterhoek | bijgewerkt op 9 augustus 2006 |
| Planning: | van 31 januari 1994 t/m 1 juli 1998 |
| Projectfase: | Afgerond |
| Thema: | Landelijk gebied |
Cultuur-historisch
fenomeen: | Historisch geografisch
|
Geografische
ligging: | Zieuwent, gemeente Lichtenvoorde |
| Provincie: | Gelderland
|
| Belvedere ID: | website17 |
Gerelateerde RO-dossiers:
Het project
Door de ruilverkaveling in de jaren 60 waren de meeste oude paden in het dorp Zieuwent verdwenen. De bevolking gaf echter aan dat er wel behoefte was aan deze paden; niet alleen maken ze het landelijk gebied toegankelijker voor bijvoorbeeld recreatie, ook vergroten ze de veiligheid. Door de inzet van vele vrijwilligers is uiteindelijk een netwerk van 11 km van deze kerkepaden gerealiseerd.
Aanleiding
Net als in de meeste plattelandsgebieden waren de oude zandpaden en weggetjes rond het Achterhoekse kerkdorp Zieuwent de afgelopen decennia zo ongeveer allemaal verdwenen en in vergetelheid geraakt. Deze zogenaamde kerkepaden liepen van de boerderijen in het buitengebied naar de kerk in het centrum. Voor de ruilverkaveling in de jaren zestig was de inrichting van de meeste wegen en paden aangepast aan de eisen van langzaam verkeer. Hierna bestond het wegennetwerk uit een meer grootschalig netwerk van verharde wegen. Door de toename van verkeer en de snelheid hiervan was de situatie rondom Zieuwent voor wandelaars en fietsers plaatselijk gevaarlijk geworden. Daarnaast is er steeds meer behoefte aan recreatiemogelijkheden op het platteland. De belangstelling voor natuur en platteland neemt toe. Bewoners vonden dat wegen en paadjes veel te rigoureus waren opgeruimd.
Problematiek/opgave
Begin jaren '90 werd de Stichting Kerkepaden Zieuwent opgericht, met als doelstelling 'het stimuleren van de aanleg en het herstel van fiets- en wandelpaden in en rond Zieuwent'.
Werkwijze
De ideeën van de Stichting werden uitgewerkt op kaart. Daarbij werd zoveel mogelijk de voormalige tracé van de kerkepaden gevolgd en gebruik gemaakt van bestaande kavel- en perceelsscheidingen en beplantingen. Aanliggende bewoners mochten zo min mogelijk hinder ondervinden. De paden zijn uitsluitend toegankelijk voor fietsers en wandelaars (geen brommers). De te verwerven breedte was 2 meter (1,50 m voor het pad + 2 x 0,25 m berm). Vooral groepjes boerderijen (droebels) kwamen in aanmerking om met de dorpskern verbonden te worden en er werd prioriteit gegeven aan trajecten die verkeersveiligheid verbeterden.
Samen met een groot aantal grondeigenaren en vrijwilligers werd begonnen aan het herstel van die kerkepaden. Er werd met vele grondeigenaren overlegd. Steeds werd ernaar gestreefd van alle eigenaren toestemming te krijgen voor de aanleg van een tracé. De gesprekken werden door de bestuursleden van de Stichting met eigenaren thuis in de avonduren gevoerd, zodat ook andere familieleden aanwezig konden zijn. Gezamenlijk werd gezocht naar landbouwkundig minder interessante stukjes. Er is geen grond verworven maar er is gebruik gemaakt van het recht van erfdienstbaarheid. De stichting betaalt de grondeigenaar voor het gebruik (voor paden of groenelementen) een vergoeding gelijk aan de grondprijs. Voordelen zijn;
- geen aankoopkosten
- geen aanpassing van de hypotheekakte van de agrariër
- geen wijziging in melk- en mestrechten
- het verlenen van recht van overpad voelt minder definitief dan verkoop.
- de grond mag alleen gebruikt worden voor het notarieel vastgelegde doel.
Naast grondeigenaren zijn ook het recreatieschap Achterhoek Liemers, Stichting Ruiterbelangen Zieuwent en de Wild Beheer Eenheid betrokken geweest bij de planvorming van het project.
De aanleg van de paden en groenelementen is gedaan door een veertigtal vrijwilligers. De onderlinge band en motivatie was groot. Ook nu nog wordt het netwerk beheerd door de Stichting in samenwerking met vrijwilligers.
Er is veel publiciteit geweest rondom de paden. Zo is het eerste pad officieel geopend en zijn er twee kunstroutes georganiseerd. Ook de media wist Zieuwent te vinden; onder andere Van Gewest tot Gewest maakte opnamen. De Kerkepaden zijn een aantal keer in de prijzen gevallen.
Resultaat
Er is elf kilometer kerkepad hersteld en er zijn kikkerpoelen gegraven, bomen aangeplant en bruggetjes aangelegd. Dat bleek niet alleen van cultuurhistorisch en landschappelijke belang te zijn, maar ook maatschappelijk en economisch. De kerkepaden zorgen voor korte en veilige fietsroutes voor schoolkinderen en ouderen en vergroten de toegankelijkheid en aantrekkelijkheid van het gebied voor bewoners en toeristen - die economisch steeds belangrijker worden voor het gebied.
Het initiatief van Zieuwent is inmiddels door meer dan tien Achterhoekse dorpen overgenomen. Hierdoor zal meer dan 100 km kerkepad worden hersteld, hiervan is 25 km reeds gereed. Er wordt gewerkt aan afstemming tussen de initiatieven, zodat er een groot regionaal padennetwerk ontstaat dat bijdraagt aan de verkeersveiligheid en de toeristisch-recreatieve ontwikkeling van het gebied.
Betrokken partijen
Initiatiefnemers / opdrachtgevers
Uitvoerders
Betrokken partijen
Leermomenten / succesfactoren
Er zijn tien voorwaarden genoemd die hebben bijgedragen aan het slagen van het project;
- Gemeenschapszin
- Motivatie
- Originele ideeën
- Voldoende financiering
- Oplossingsgerichte, ondersteunende overheid
- Intensief contact met financiers/opdrachtgevers
- Veelvuldig naar buiten treden
- Onvoorziene kansen oppakken
- Correcte omgang met vertrouwelijke informatie
- Geluk
Aanvullende informatie
Publicaties eindproduct
Voorafgaand aan het project is de brochure 'Welkom op de Zieuwentse Kerkepaden' uitgebracht.
Ter afsluiting van het project is het boek Binnendoor en Buitenom verschenen. Hierin wordt uitvoerig het ontwikkelingsproces en de uitvoering beschreven. Zie bibliotheek.
Websites/links
Artikel in de Grote kleine kansen atlas;
www.kansenatlas.nl/recreatie/kerkepad.pdf
Algemeen over de gemeente: www.lichtenvoorde.nl
Contactpersonen
Stichting Kerkepaden Zieuwent
Naam: de heer Molleman
Telefoon: 0544 351 598
