Home . Voorbeeldprojecten . Overzicht projecten
Project Identiteitsvisie Damsterdiep Groningen
| bijgewerkt op 13 mei 2005 |
| Planning: | van 16 juni 2003 t/m 1 juli 2004 | | Projectfase: | Het project Identiteit Damsterdiep is afgerond, de identiteitsvisie is vastgesteld. Het is nu afwachten wat er met de plannen gedaan zal worden. | | Thema's: | Landelijk gebied, Water | Cultuur-historisch
fenomeen: | Archeologisch
Historisch geografisch
| Geografische
ligging: | Stedelijk gebied Delfzijl/Appingedam met gehele Damsterdiep | | Provincie: | Groningen
| | Belvedere ID: | A03/033 |
 Het project
Het Damsterdiep, tussen Groningen en Delfzijl, is een gegraven watergang. Evenwijdig aan het Damsterdiep liggen, op een wisselende afstand van het Diep, de eeuwenoude Stadsweg en het negentiende-eeuwse Eemskanaal. Stadsweg, Eemskanaal en Damsterdiep vormen samen de zone die onderwerp is van de in dit project besproken ontwikkelingsvisie. De hartlijn wordt gevormd door het Damsterdiep.
De provincie Groningen en een aantal gemeenten streven ernaar het Eemsmondgebied ruimtelijk-economisch te versterken. Daarbij willen Appingedam en Delfzijl zich meer profileren als één stedelijk gebied. Speerpunten daarbij zijn het verbeteren van het vestigingsklimaat voor inwoners en bedrijven en het versterken van de toeristisch-recreatieve infrastructuur.
Aanleiding
De Provincie Groningen onderkent de bijzondere cultuurhistorische en landschappelijke betekenis van de Damsterdiepzone en ziet ook dat de mogelijkheden die deze lijn biedt, onvoldoende worden benut. Zij herkent dat de Damsterdiepzone fragmenteert en nivelleert, en nauwelijks meer bij machte is haar zo interessante verhaal over de ontwikkelingsgeschiedenis van het landschap te vertellen. Het gevolg hiervan is dat de bewoners en de gebruikers van het landschap van de Damsterdiepzone zich nauwelijks meer bewust zijn van de bijzonderheid van de plek, van de culturele dimensie die dit gebied in zich heeft. Voor hen is het een plek 'als alle andere'. Daarmee dreigt de geest het landschap te verlaten. Vanuit het besef dat het Damsterdiep een gebied is met méér potenties dan nu wordt waargemaakt, heeft de Provincie Groningen, met de Stuurgroep Eemsmond, het intitiatief genomen tot het opstellen van de identiteitsvisie Damsterdiep.
Problematiek/opgave
De Provincie Groningen en de andere betrokken partijen willen het imago van het stedelijk gebied Delfzijl/Appingedam versterken door herwaardering van het Damsterdiep als verbindend element en als cultuurhistorische en toeristisch-recreatieve drager. Het betrekken van het gehele Damsterdiep van Groningen tot en met Delfzijl maakt deze opgave extra interessant. Daarnaast moet de relatie tussen de stad Groningen en de 'ommelanden' versterkt worden. Voor het tussengebied Delfzijl/Appingedam, dat aan het Damsterdiep ligt, zoeken de beide gemeenten naar mogelijkheden voor het creëren van een waardevolle, toekomstgerichte ruimtelijke invulling met een aantal gezamenlijke functies in een aantrekkelijk landschap.
Het project wil bijdragen aan de volgende ruimtelijke ontwikkelingen:
- versterking van de beeldkwaliteit en van de cultuurhistorische identiteit van het Damsterdiep
- ontwikkeling stedelijk gebied Delfzijl/Appingedam met als gemeenschappelijke drager het Damsterdiep
- toekomstgerichte ruimtelijke invulling van het tussengebied Delfzijl/Appingedam voor gezamenlijke functies
- nieuwe ontwerpen voor ruimtelijke wateropgaven met functiecombinaties (natuur/recreatie/wonen) in de Damsterdiepzone.
Onderstaande cultuurhistorische waarden zijn in het project aan de orde:
- het Damsterdiep als historische waterweg zowel voor de scheepvaart als de waterafvoer en de daarop aansluitende meren.
- Appingedam als Belvederestad en beschermd stadsgezicht
- restanten van de vesting Delfzijl en de oude sluizen
- wierden en daarmee samenhangende medenverkaveling
- overige momumenten als borgen/landgoederen zoals Ekenstein.
Werkwijze
Het project werd uitgevoerd onder regie van de Stuurgroep Eemsmond (een bestuurlijk kader vertegenwoordigers van provincie, gemeenten Delfzijl en Appingedam), die zich bezighoudt met de problematiek in en om Delfzijl en Appingedam. Er vond terugkoppeling plaats met de Stuurgroep Noord (bestuurlijk kader), waarbinnen het gehele Damsterdiep valt. De regie van de uitvoering is in handen van een projectgroep Damsterdiep met daarin ambtenaren van van de provincie Groningen en de gemeenten Delfzijl en Appingedam. In een begeleidingsgroep zitten de ambtenaren van de overige gemeenten (Groningen, Ten Boer en Loppersum) en het waterschap Noorderzijlvest.
De uiteindelijke uitvoering van het project gebeurde door het bureau Bosch&Slabbers, tuin- en landschapsarchitecten, aangestuurd door de projectgroep.
De partijen werden bij het project betrokken door middel van presentaties als onderdeel van het interactieve proces. Het ging om bijeenkomsten als expertmeetings, burgerbijeenkomsten (voor inwoners en organisaties) en bijeenkomsten voor raads-, statenleden en leden van algemeen bestuur waterschap en van de stuurgroep. Publiciteit werd gevonden via artikelen in kranten en tijdschriften zoals Noorderbreedte.
Bosch & Slabbers startten in juni 2003. Het bureau stelde een eerste concept op van de identiteitsstudie, waarin drie ontwerpschetsen zaten. Het bureau maakte daarbij gebruik van de bestaande informatie, en ook interviewden ze betrokkenen op aanwijzing van de begeleidingscommissie.
De eerste concepttekst en ontwerpschetsen werden door middel van een eerste workshop voor reactie voorgelegd aan provincie en gemeentelijke vakspecialisten, de betrokken organisaties (vier historische verenigingen, natuur- en landschapsbeherende organisaties), belanghebben (vertegenwoordigers van inwoners, milieuorganisaties, ANWB, etc) en vertegengwoordigers van betrokken rijksinstanties, zoals LNV, VROM, OC&W, RCE.
Er werd geprobeerd om de deskundigheid in het gebied te benutten en te bundelen (er wás sprake van concurrentie tussen de historische verenigingen). Het bureau verwerkte alle reacties tot een tweede concept; dit concept werd nogmaals voorgeled, tijdens een tweede workshop en tijdens brede inspraakavonden.
In april/mei 2004 werd de definitieve concept vastgesteld door de begeleidingscommissie en in juni 2004 werd het eindrapport opgeleverd.
Resultaat
De studie van Bosch & Slabbers, tuin- en landschapsarchtitecten, leidde tot de 'identiteitsvisie Damsterdiep'.
Hoofdstuk 2 omvat de analyse: deze gaat in op de geschiedenis van de Damsterdiep-zone, beschrijft het huidige landschap en benoemt de kwaliteiten en knelpunten
Hoofdstuk 3 gaat in op de ontwikkelingen die het gebied, vanuit het vastgesteld beleid, te wachten staat en destilleert hieruit opgaven voor de toekomst, zoals nieuwe ontwerpen voor ruimtelijke wateropgaven met functiecombinaties (natuur/recreatie/wonen).
Hoofdstuk 4 ontvouwt een visie op de ontwikkeling van het Damsterdiep als geheel. Het laat zien hoe ontwikkelingen binnen dit gebied kunnen bijdragen aan versterking van de eigen identiteit van de Damsterdie-zone.
Hoofdstuk 5 toont een ruimtelijke ontwikkelingsschets voor het deel van de Damsterdiepzone dat het meest onder druk staat: het gebied tussen Appingedam en Delfzijl.
Hoofdstukken 6, 7 en 8 zoomen in op een drietal kenmerkende deelgebieden, respectievelijk: de overgang stad-ommeland (Garmerwolde), het arcadische Damsterdiep (Winneveer), en een tiental stedelijke herontwikkelingslokaties (Delfzijl, Appingedam en Groningen). De deeluitwerkingen vormen 'vingeroefeningen' waarin de kansen die toekomstige ontwikkelingen bieden, worden verbeeld.
Hoofdstuk 9 -tot slot- noemt 32 concrete uitvoeringsprojecten die aan de versterking van de eigen identiteit van de Damsterdiep-zone een impuls kunnen geven. Zo worden genoemd: herstel van de Fivelmeanders en van de wierden, het zichtbaar maken van oude klooster- en borgcomplexen en de ontwikkeling van ecologische noord-zuidverbindingen.
Kompas
Het kompas
Betrokken partijen
Initiatiefnemers / opdrachtgevers
Uitvoerders
Betrokken partijen
Aanvullende informatie
Publicaties eindproduct
'Identiteitsvisie Damsterdiep' door Bosch & Slabbers, juni 2004
Websites/links
website provincie Groningen
www.bosch-slabbers.nl
Contactpersonen
J.M.S. Huis in 't Veld
Postbus 610
9700 AP Groningen
050 3164395
Gerelateerde bibliotheek bestanden:
|
