Belvedere Logo foto
sitemap  print
Project Vaart in de Vaartse Rijn
bijgewerkt op 25 augustus 2008
Planning:van 1 juni 2006 t/m 7 november 2006
Projectfase:voltooid
Thema's:Water, Cultuurhistorie
Cultuur-historisch
fenomeen:
Historisch geografisch
(steden)bouwkundig
Geografische
ligging:
Utrecht en Nieuwegein
Provincie:Utrecht
Belvedere ID:A06/006

terug naar bovenHet project
Samenvatting
Een 'vergeten' kanaal, de Vaartse Rijn bij Utrecht, vormt de kern van een gebied dat weer tot bloei gebracht kan worden door uit te gaan van de diversiteit in de cultuurhistorisch interessante bebouwing op zijn oevers. 

Projectbeschrijving
De Vaartse Rijn, die loopt van het Ledig Erf in Utrecht tot de Lek in Vreeswijk (Nieuwegein), is in de twaalfde eeuw gegraven als handelsweg. Eeuwenlang heeft hij een belangrijke transportfunctie gehad. Langs zijn oevers vestigden zich onder meer steenfabrieken, houtbedrijven en scheepswerven. Op andere plaatsen langs het kanaal werden buitenplaatsen gebouwd. Later hebben het Merwedekanaal, het Amsterdam-Rijnkanaal en verbindingen over land deze waterweg volledig overvleugeld. Toch zijn veel restanten van de industriële bedrijvigheid en van de buitens op de oevers nog zichtbaar. De Vaartse Rijn heeft opeens weer de wind in de rug: Utrecht wil recreatieve routes langs dit kanaal ontwikkelen, het industriële buurtje Rotsoord en ‘industriekathedraal’ Neerlandia mogen zich in enthousiasme van ontwikkelaars verheugen en in algemene zin is er belangstelling voor ontwikkelingen langs het water. Daarom hebben Erfgoedhuis Utrecht en architectuurcentrum Aorta een project gestart om het Vaartse Rijngebied weer tot bloei te brengen, op basis van zijn bijzondere cultuurhistorie. Ze hebben, in een cultuurhistorische en een vervoerstudie, bekeken hoe de vervoerspotentie van de Vaartse Rijn kan bijdragen aan de ruimtelijke ontwikkelingen ter plaatse. Om zonder nostalgie, maar met behoud van de cultuurhistorische diversiteit, zowel naar periodes als naar functies, de verborgen kwaliteit van dit ‘waterlint’ optimaal te gebruiken.

Resultaat
De beide studies hebben als onderlegger gediend voor de ontwerpfase, waarin twee ontwerpteams, onder leiding van Marcel Eekhout en Jaco de Visser, elk een visie ontwikkeld hebben op het hele Vaartse Rijngebied en op enkele specifieke plekken. Hun ontwerpen zijn in november 2006 gepresenteerd en door een panel van deskundigen besproken.

terug naar bovenBetrokken partijen
Initiatiefnemers / opdrachtgevers
Architectuurcentrum Aorta
Erfgoedhuis Utrecht

Uitvoerders
Architectuurcentrum Aorta
Erfgoedhuis Utrecht

Betrokken partijen
Gemeente Nieuwegein
gemeente Utrecht
Provincie Utrecht
Utrechtse Stichting voor het Industrieel Erfgoed (USINE)

terug naar bovenAanvullende informatie
Publicaties eindproduct
Vaart in de Vaartse Rijn, boekje verkrijgbaar bij Landschap Erfgoed Utrecht en Architectuurcentrum Aorta.
Cd-rom van de workshop.
De onderzoeksrapporten zijn in pdf op de hieronder genoemde site te vinden. De ontwerpen zijn op de site zelf te zien.

Websites/links
www.vaartindevaartserijn.nl 

Contactpersonen
Arien Heering
a.heering@landschaperfgoedutrecht.nl
(030) 2205534

Eveline Paalvast
epaalvast@aorta.nu
(030) 2321686


afbeelding: bron: Marcel Eekhout

afbeelding: Persilfabriek (bron: Arien Heering en Eveline Paalvast)

afbeelding: Theekoepel bij Rijnhuizen, Jutphaas (bron: Arien Heering en Eveline Paalvast)

afbeelding: Vervallen Neerlandiafabriek (bron: Arien Heering en Eveline Paalvast)

Home . Voorbeeldprojecten . Overzicht projecten

Project Vaart in de Vaartse Rijn
bijgewerkt op 25 augustus 2008
Planning:van 1 juni 2006 t/m 7 november 2006
Projectfase:voltooid
Thema's:Water, Cultuurhistorie
Cultuur-historisch
fenomeen:
Historisch geografisch
(steden)bouwkundig
Geografische
ligging:
Utrecht en Nieuwegein
Provincie:Utrecht
Belvedere ID:A06/006

terug naar bovenHet project
Samenvatting
Een 'vergeten' kanaal, de Vaartse Rijn bij Utrecht, vormt de kern van een gebied dat weer tot bloei gebracht kan worden door uit te gaan van de diversiteit in de cultuurhistorisch interessante bebouwing op zijn oevers. 

Projectbeschrijving
De Vaartse Rijn, die loopt van het Ledig Erf in Utrecht tot de Lek in Vreeswijk (Nieuwegein), is in de twaalfde eeuw gegraven als handelsweg. Eeuwenlang heeft hij een belangrijke transportfunctie gehad. Langs zijn oevers vestigden zich onder meer steenfabrieken, houtbedrijven en scheepswerven. Op andere plaatsen langs het kanaal werden buitenplaatsen gebouwd. Later hebben het Merwedekanaal, het Amsterdam-Rijnkanaal en verbindingen over land deze waterweg volledig overvleugeld. Toch zijn veel restanten van de industriële bedrijvigheid en van de buitens op de oevers nog zichtbaar. De Vaartse Rijn heeft opeens weer de wind in de rug: Utrecht wil recreatieve routes langs dit kanaal ontwikkelen, het industriële buurtje Rotsoord en ‘industriekathedraal’ Neerlandia mogen zich in enthousiasme van ontwikkelaars verheugen en in algemene zin is er belangstelling voor ontwikkelingen langs het water. Daarom hebben Erfgoedhuis Utrecht en architectuurcentrum Aorta een project gestart om het Vaartse Rijngebied weer tot bloei te brengen, op basis van zijn bijzondere cultuurhistorie. Ze hebben, in een cultuurhistorische en een vervoerstudie, bekeken hoe de vervoerspotentie van de Vaartse Rijn kan bijdragen aan de ruimtelijke ontwikkelingen ter plaatse. Om zonder nostalgie, maar met behoud van de cultuurhistorische diversiteit, zowel naar periodes als naar functies, de verborgen kwaliteit van dit ‘waterlint’ optimaal te gebruiken.

Resultaat
De beide studies hebben als onderlegger gediend voor de ontwerpfase, waarin twee ontwerpteams, onder leiding van Marcel Eekhout en Jaco de Visser, elk een visie ontwikkeld hebben op het hele Vaartse Rijngebied en op enkele specifieke plekken. Hun ontwerpen zijn in november 2006 gepresenteerd en door een panel van deskundigen besproken.

terug naar bovenBetrokken partijen
Initiatiefnemers / opdrachtgevers
Architectuurcentrum Aorta
Erfgoedhuis Utrecht

Uitvoerders
Architectuurcentrum Aorta
Erfgoedhuis Utrecht

Betrokken partijen
Gemeente Nieuwegein
gemeente Utrecht
Provincie Utrecht
Utrechtse Stichting voor het Industrieel Erfgoed (USINE)

terug naar bovenAanvullende informatie
Publicaties eindproduct
Vaart in de Vaartse Rijn, boekje verkrijgbaar bij Landschap Erfgoed Utrecht en Architectuurcentrum Aorta.
Cd-rom van de workshop.
De onderzoeksrapporten zijn in pdf op de hieronder genoemde site te vinden. De ontwerpen zijn op de site zelf te zien.

Websites/links
www.vaartindevaartserijn.nl 

Contactpersonen
Arien Heering
a.heering@landschaperfgoedutrecht.nl
(030) 2205534

Eveline Paalvast
epaalvast@aorta.nu
(030) 2321686